جمال الدين محمد الخوانساري

470

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

ممتاز يا عاقلى چنان چيزى را درست نفهميده باشد وغلط كرده باشد در آن . 6651 قد تصدق الأحلام . گاه هست يا بسيارست كه راست مىگويد خوابها ، غرض بيان اينست كه خوابها راحت ميباشد چنانكه در أحاديث ديگر نيز وارد شده . 6652 قد يضرّ الكلام . گاه هست يا بسيارست كه زيان مىرساند سخن گفتن ، پس سخن كم بايد گفت وبي تأمّل نبايد گفت . 6653 قد ينجع الملام . گاه هست يا بسيارست كه سود مىدهد سرزنش ، يعنى مجرّد آن باعث اين مىشود كه آدمي ترك كند بدى را كه سرزنش كرده شود بر آن ، پس در نهى از منكر تجاوز از آن نبايد كرد مگر اين كه ظاهر شود كه آن سود ندهد . 6654 قد يتزيّى بالحلم غير الحليم . گاه هست يا بسيارست كه هيئت خود مىسازد بردبارى را غير بردبار . يعنى خود را چنين مىنمايد كه بردبارست وچنين نيست هر گاه وقت آن شد بردبارى نكند واين مذموم است ، يا اين كه بالطبع بردبار نيست امّا بزور خود را بر آن مىدارد وبردبارى ميكند واين ممدوح است بلكه أجر آن زيادة از كسيست كه بالطبع بردبار باشد . 6655 قد يقول الحكمة غير الحكيم . گاه هست يا بسيارست كه مىگويد حكمت را غير حكيم . مراد به « حكمت » چنانكه مكرّر مذكور شد سخنى است كه متضمن علم راستى باشد ومراد اينست كه چنين سخنى را گاه هست كه غير حكيم مىگويد ، پس بايد كه فرا گرفت آنرا وبسخن نظر كرد نه بگوينده .